Tam Cá Nguyệt 2 — Tuần 14-27

🧒 Bé phát triển thế nào?

Bé lớn nhanh, bắt đầu nghe được tiếng mẹ.

Theo tuần

Mốc phát triển chính

Tuần
14–16

Biểu cảm khuôn mặt

Bé nheo mắt, nhăn mặt, mút ngón tay. Lông tơ (lanugo) mọc khắp cơ thể. Dài ~16cm.

Tuần
17–20

Thai máy đầu tiên! 🎉

Mẹ bắt đầu cảm nhận bé đạp (con so: ~20 tuần, con rạ: ~16 tuần). Bé dài ~25cm, nặng ~300g. Siêu âm hình thái tuần 20.

Tuần
21–24

Phổi phát triển

Phổi bắt đầu sản xuất surfactant. Bé nghe được tiếng nói. Mắt có thể mở. Nặng ~600g.

Tuần
25–27

Gần ngưỡng sống ngoài tử cung

Nếu sinh non sau tuần 24, bé có cơ hội sống với chăm sóc đặc biệt. Nặng ~1kg, dài ~35cm. Nấc cụt thường xuyên!

🏥 Khám thai & xét nghiệm T2

WHO lần 2

Khám tuần 20 — Siêu âm hình thái

Đây là lần siêu âm chi tiết nhất toàn thai kỳ:

✅ Khảo sát cấu trúc não, tim, thận, cột sống, chi của thai nhi
✅ Đo chiều dài xương đùi, vòng đầu, vòng bụng
✅ Kiểm tra vị trí nhau, lượng nước ối
✅ Xác định giới tính (nếu mẹ muốn biết)

          💡 Quan trọng: Nếu siêu âm phát hiện bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn thêm xét nghiệm hoặc theo dõi. Đừng quá lo lắng — nhiều trường hợp "nghi ngờ" trên siêu âm cuối cùng hoàn toàn bình thường.
        

Nguồn: WHO ANC Contact 2 (20 weeks) — Ultrasound Recommendations

WHO lần 3

Khám tuần 26 — Tầm soát tiểu đường thai kỳ

Tuần 24–28 là thời điểm tầm soát đái tháo đường thai kỳ (GDM):

Nghiệm pháp dung nạp glucose (OGTT): Uống 75g glucose → đo đường huyết lúc đói, 1h và 2h sau
Chẩn đoán GDM khi ≥1 giá trị vượt ngưỡng: đói ≥ 92, 1h ≥ 180, 2h ≥ 153 mg/dL

          📊 Ai cần đặc biệt chú ý? BMI ≥ 25, tiền sử gia đình tiểu đường, tiền sử GDM lần trước, tuổi ≥ 35, hoặc từng sinh con ≥ 4kg.
        

Nguồn: WHO Diagnostic Criteria for GDM (2013); IADPSG Guidelines

Xét nghiệm

Triple test (nếu chưa sàng lọc ở T1)

Nếu mẹ bỏ lỡ Double test ở T1, có thể làm Triple test (tuần 15–20):

Xét nghiệm AFP, hCG, uE3 trong máu mẹ
Đánh giá nguy cơ Down, Edwards, dị tật ống thần kinh
Độ chính xác thấp hơn Double test + NT → nếu nguy cơ cao, bác sĩ tư vấn thêm

🥗 Dinh dưỡng T2

Tăng cân

Tăng cân bao nhiêu là đủ?

Theo khuyến cáo IOM (WHO đang xây dựng chuẩn toàn cầu):

BMI trước thai	Tổng tăng cân khuyến cáo	Tăng/tuần ở T2–T3
Gầy (< 18.5)	12.5 – 18 kg	~0.5 kg/tuần
Bình thường (18.5–24.9)	11.5 – 16 kg	~0.4 kg/tuần
Thừa cân (25–29.9)	7 – 11.5 kg	~0.3 kg/tuần
Béo phì (≥ 30)	5 – 9 kg	~0.2 kg/tuần

          ⚖️ Mẹo: Dùng công cụ Theo dõi cân nặng trong app MomDiary để ghi nhận mỗi tuần và xem biểu đồ tăng cân.
        

Dinh dưỡng

Ưu tiên gì ở T2?

Canxi 1.5–2g/ngày (WHO) — phòng tiền sản giật, đủ canxi cho xương bé
Sắt tiếp tục 30–60 mg/ngày — nhu cầu máu tăng 40–50%
Protein: Tăng thêm ~25g/ngày (thịt, cá, trứng, đậu)
DHA/Omega-3: Quan trọng cho não bé — ăn cá 2–3 lần/tuần (cá hồi, thu, ngừ)
Chất xơ + nước: Phòng táo bón (phổ biến ở T2 do progesterone)

Nguồn: WHO ANC Nutrition Counselling; IOM Dietary Reference Intakes

👶 Thai máy

Hướng dẫn

Cảm nhận thai máy lần đầu

Con so (lần đầu): Thường cảm nhận vào tuần 18–22
Con rạ: Có thể cảm nhận sớm từ tuần 14–18
Ban đầu cảm giác như "bong bóng nước", "con cá quẫy" — rất nhẹ
Từ tuần 24 trở đi: đạp rõ hơn, đếm thai máy có ý nghĩa

          📱 Bắt đầu đếm thai máy từ tuần 28. Dùng công cụ Đếm thai máy trong MomDiary — mục tiêu 10 cú đạp trong 2 giờ.
        

🚨 Dấu hiệu nguy hiểm T2

Cấp cứu

Cần đến viện ngay nếu:

🔴 Ra máu âm đạo — nghi bong nhau hoặc nhau tiền đạo
🔴 Ra nước âm đạo — nghi vỡ ối non → chuyển dạ non
🔴 Cơn co tử cung đều đặn trước tuần 37 — nghi chuyển dạ non
🟡 Đau đầu dữ dội + mờ mắt + phù tay/mặt — nghi tiền sản giật sớm
🟡 Sốt ≥ 38°C kéo dài — nhiễm trùng
🟡 Ngứa toàn thân dữ dội (nhất là lòng bàn tay/chân) — nghi ứ mật thai kỳ

          ⚠️ Tiền sản giật có thể xảy ra từ tuần 20. Đo huyết áp đều đặn. Nếu HA ≥ 140/90 kèm protein niệu → cấp cứu sản khoa.
        

💉 Tiêm phòng T2

WHO

Mũi tiêm quan trọng

Tdap (tuần 27–36): Tiêm để truyền kháng thể ho gà cho bé. WHO khuyến cáo mạnh. Tốt nhất vào đầu T3.
Uốn ván (Td): Nếu chưa tiêm đủ → bổ sung ngay ở T2.
Cúm mùa: Vẫn có thể tiêm bất kỳ lúc nào.

Nguồn: WHO SAGE Tdap Recommendation; WHO Position Paper on Tetanus

🏃‍♀️ Vận động T2

An toàn

Giai đoạn vàng để vận động

T2 là lúc mẹ có nhiều năng lượng nhất. WHO khuyến cáo:

✅ Đi bộ 30 phút/ngày — an toàn và hiệu quả nhất
✅ Bơi lội — giảm đau lưng, không áp lực lên khớp
✅ Yoga bầu — cải thiện giấc ngủ, giảm lo âu
✅ Kegel — tăng cường sàn chậu, chuẩn bị sinh thường
❌ Tránh nằm ngửa khi tập (sau tuần 16)
❌ Không tập quá sức, dừng ngay nếu đau bụng/ra máu/chóng mặt

📚 Đọc tiếp

1️⃣Tam cá nguyệt 1Tuần 1–13 3️⃣Tam cá nguyệt 3Tuần 28–40 📖Cho mẹ bầuTổng hợp kiến thức 📱MomDiary AppCông cụ theo dõi

Tuần 14 – 27Phát triển & theo dõi